Ana Sayfa     Üniversite Hakkında Bilgi     Derece Programları     Öğrenciler İçin Genel Bilgi     English  

 DERECE PROGRAMLARI


 Ön Lisans Derecesi


 Lisans Derecesi


 Yüksek Lisans Derecesi

  Ders Bilgileri
Dersin Adı : Hz. Peygamber`in Bilgi Kaynakları

Dersin Kodu : TİB 772

Dersin Türü : Seçmeli

Dersin Aşaması : İkinci Aşama (Yüksek Lisans)

Dersin Yılı : 1

Dersin Dönemi : Bahar (16 Hafta)

Dersin AKTS Kredisi : 6

Eğitici(ler)nin Adı : Dr.Öğr. ÜyesiDr. BEKİR TATLI

Dersin Öğrenme Kazanımları : Hz.Peygamberin beşer ve rasül yönleri hakkındaki bilgileri açıklar ve yorumlar.
Sünnetin anlamı ve sahabenin sünnet anlayışı hakkındaki problemleri ayırt eder.
Hadis ve Sünnet´in kaynağı ve mahiyeti hakkında tartışmaları analiz eder.
Cahiliye dönemi sosyo kültürel birikiminin Hz. Peygamber´in yetişmesine katkısını yorumlar.
Hz. Peygamber´in içtihatlarının mahiyetiyle ilgili yorumları analiz eder.

Dersin Veriliş Şekli : Örgün (Yüz Yüze)

Dersin Önkoşulları : Yok

Ders Hakkında Önerilen Diğer Hususlar : Yok

Dersin Amacı : Hz. Peygamber´in bilgi kaynakları, hadis ve sünnetin mahiyeti gibi konularda gerekli olan bilgi birikimini sağlamak.

Dersin İçeriği : İslam´da bilgi kaynakları: Kitap, Sünnet, Kıyas, İcma. Hz. Peygamber´in risalet öncesi hayatı, Cahiliye dönemi sosyo kültürel birikiminin Hz. Peygamber´in yetişmesine katkısı, Hadis ve Sünnet´in kaynağı ve mahiyeti hakkında tartışmalar, Hz. Peygamber´in bilgi kaynağı olarak vahiy ve Kur´an, Kur´an´da Hz. Peygamber, Kur´an İslamı söyleminin boyutları. Sünnet´in vahyî karakteri, bilgi ve medeniyet kaynağı olarak Sünnet, Hz. Peygamber´in içtihatları

Dersin Dili : Türkçe

Dersin Yeri : İlahiyat Fakültesi


  Ders Planı
Hafta Konu Öğrencinin Ön Hazırlığı Öğrenme Aktiviteleri ve Öğretme Yöntemleri
1 İslamda bilgi kaynakları: Kitap, Sünnet, Kıyas, icma Ders kitabı ve önerilen kaynaklarından ilgili konular Sunum, Soru-cevap, müzakere
2 Hz. Peygamber´in risalet öncesi hayatı, Cahiliye dönemi sosyo kültürel birikiminin Hz. Peygamber´in yetişmesine katkısı Ders kitabı ve önerilen kaynaklarından ilgili konular Sunum, Soru-cevap, müzakere
3 Hadis ve Sünnet´in kaynağı ve mahiyeti hakkında tartışmalar, Hz. Peygamber´in bilgi kaynağı olarak vahiy ve Kur´an Ders kitabı ve önerilen kaynaklarından ilgili konular Sunum, Soru-cevap, müzakere
4 Kur´an´da Hz. Peygamber, Kur´an İslamı söyleminin boyutları. Ders kitabı ve önerilen kaynaklarından ilgili konular (özellikle M. Erdoğan, Akıl-Vahiy Dengesi Açısından Sünnet) Sunum, Soru-cevap, müzakere
5 Sünnet´in vahyî karakteri, Sünnetin vahiy oluşu, Kur´an vahyi ile Sünnet vahyi arasındaki fark Ders kitabı ve önerilen kaynaklarından ilgili konular (özellikle M. Erdoğan, Akıl-Vahiy Dengesi Açısından Sünnet) Sunum, Soru-cevap, müzakere
6 Sünnetin vahiy oluşunun delilleri: Rasulullah´ın beyanı, ashabın beyanı, Sünneti Cibril´in getirdiğinin belirtilmesi Ders kitabı ve önerilen kaynaklarından ilgili konular (özellikle M. Erdoğan, Akıl-Vahiy Dengesi Açısından Sünnet) Sunum, Soru-cevap, müzakere
7 Vahiy-Peygamber ilişkisi: Vahyin gelişi ve sonuçları Ders kitabı ve önerilen kaynaklarından ilgili konular (özellikle M. Erdoğan, Akıl-Vahiy Dengesi Açısından Sünnet) Sunum, Soru-cevap, müzakere
9 Vahyin beklenişi, Peygamber´in gaybı bilmemesi, her istediği zaman vahye ulaşamayışı Ders kitabı ve önerilen kaynaklarından ilgili konular (özellikle M. Erdoğan, Akıl-Vahiy Dengesi Açısından Sünnet) Sunum, Soru-cevap, müzakere
10 Vahyin yokluğu ve hukuki boşlukların doldurulması Ders kitabı ve önerilen kaynaklarından ilgili konular (özellikle M. Erdoğan, Akıl-Vahiy Dengesi Açısından Sünnet) Sunum, Soru-cevap, müzakere
11 Rasulullahın beyanla görevli olması, vahyin gelmemesi halinde Rasulullah´ın davranışı Ders kitabı ve önerilen kaynaklarından ilgili konular (özellikle M. Erdoğan, Akıl-Vahiy Dengesi Açısından Sünnet) Sunum, Soru-cevap, müzakere
12 Rasulullah´ın mevcut hali ibkası, şura yoluna başvurması, bireysel çözümleri onaylaması ve içtihadı teşvik etmesi Ders kitabı ve önerilen kaynaklarından ilgili konular (özellikle M. Erdoğan, Akıl-Vahiy Dengesi Açısından Sünnet) Sunum, Soru-cevap, müzakere
13 Peygamberin kendi rey ve içtihatları: Onun içtihadının tabii ve vahyin amacına uygun oluşu Ders kitabı ve önerilen kaynaklarından ilgili konular (özellikle M. Erdoğan, Akıl-Vahiy Dengesi Açısından Sünnet) Sunum, Soru-cevap, müzakere
14 Rasulullah´ın içtihat alanı, içtihadının şartı ve şekli, kaynakları Ders kitabı ve önerilen kaynaklarından ilgili konular (özellikle M. Erdoğan, Akıl-Vahiy Dengesi Açısından Sünnet) Sunum, Soru-cevap, müzakere
15 Rasulullah´ın rey ve içtihadının kaynağı olarak Kur´an, akli ve kişisel tecrübeleri, fiziki çevrenin değerlendirilmesi, sosyo-kültürel çevrenin değerlendirilmesi Ders kitabı ve önerilen kaynaklarından ilgili konular (özellikle M. Erdoğan, Akıl-Vahiy Dengesi Açısından Sünnet) Sunum, Soru-cevap, müzakere


  Önerilen Kaynak ve Okumalar
Kaynak Türü Kaynak Adı
Ders Notu ve Kitaplar  Leknevi, Tuhfetu´l-ahyar bi ihyai sünneti Seyyidi´l-ebrar
 Mehmet Erdoğan, Akıl-Vahiy Dengesi Açısından Sünnet
 Mehmet Hayri Kırbaşoğlu, İslam Düşüncesinde Sünnet-Yeni Bir Yaklaşım
 Yusuf el-Karadavi, Bilgi ve Medeniyet Kaynağı Olarak Sünnet, trc. Özcan Hıdır
Diğer Kaynaklar  Adnan, Demircan, Son Peygamber’in Geldiği Coğrafya ve Toplum: Hicaz Bölgesi ve Câhiliye Arapları (Câhiliye Toplumundan Günümüze Hz. Muhammed- Sempozyum tebliğ ve müzakereleri),
 Bünyamin Erul, Sahabenin Sünnet Anlayışı
 Mehmet Görmez, Hadis ve Sünnetin Anlaşılması ve Yorumlanmasında Metodoloji Sorunu
 Bekir Tatlı, Cibril Hadisi ve İslam Düşüncesine Yansımaları
 İslamın Anlaşılmasında Sünnetin Yeri ve Değeri (Sempozyum bildirileri)
 Abdulgani Abdulhâlık, Sünnetin Delil Oluşu (Hucciyyetu´s-sunne), trc. Dilaver Selvi
 Sünneti Anlamada Yöntem-Sünnetin Teşriî Değeri, trc. Bünyamin Erul
 Vejdi Bilgin, Cahiliyeden İslam´a: Değişim ve Süreklilik Bağlamında Sünnet (Sempozyum bildirisi, Konya)
 Halim Üveys, Abdül, Peygamberin Cahiliyet Dönemi Yaşayışı, çeviren: Ali Serter, Diyanet İlmi Dergi [Diyanet Dergisi]
 Musa Carullah Bigiyef, Kur´an-Sünnet İlişkisine Farklı Bir Yaklaşım-Kitabu´s-Sünne


  Değerlendirme (Sınav) Yöntemleri ve Kriterleri
Yarıyıl/Yıl İçi Değerlendirmeleri Sayısı Katkı Yüzdesi
    Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) 1 70
    Ödev/Proje/Diğer 1 30
Toplam 100
Yarıyıl/Yıl İçi Değerlendirmelerinin Başarıya Katkısı 40
 
Yarıyıl/Yıl Sonu Değerlendirmesi 100
Yarıyıl/Yıl Sonu Değerlendirmesinin Başarıya Katkısı 60
Toplam 100

  Dersin Temel Öğrenme Kazanımlarına Katkısı
No Temel Öğrenme Kazanımı Katkısı*
1 İslami ilimlerin tarihi gelişimi, metotları, kavramları ve kaynaklarını bilir, bunlar arasındaki farkları ve benzerlikleri karşılaştırır. 4
2 İslami ilimler sahasında ortaya konulan tarihsel tecrübe ve bilimsel birikimi sorgular, tasnif eder, güncel meselelerin çözümünde bundan yararlanır 4
3 Günümüz ihtiyaçları doğrultusunda temel dinî problemlere çözüm üretebilme becerisi kazanır 2
4 Alanıyla ilgili bilimsel bir zihniyete sahip olur 4
5 Temel İslam bilimleri alanında bilimsel yöntem ve teknikleri kullanarak araştırma yapabilme becerisi kazanır 4
6 Temel dini metinleri okuma açıklama ve yorumlama becerisine sahip olur 5
7 İslam düşünce tarihinde kelam, tasavvuf, İslam mezhepleri, İslam hukuku, tefsir ve hadis alanında ortaya çıkan ekollerin doğuşu, teşekkül süreci, temel görüşleri, kaynakların ve İslam düşüncesine katkılarını bilir 5
8 İlahiyat alanında bilimsel bilgi üretir. Elde ettiği temel dini bilgileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir 4
9 Temel Din bilimleriyle ilgili ulusal ve uluslar arası çalışmaları takip etme, anlama becerisine sahip olur 4
10 Alanıyla ilgili kaynakları kullanabilecek ve elde ettiği bilgileri paylaşabilecek düzeyde yabancı dil bilir 3
11 Alanıyla ilgili toplumsal ihtiyaç ve problemlere çözüm üretebilecek araştırmalar yapar 4
12 Temel İslam Bilimleri alanına uygun yöntem teknik materyal ve teknolojik imkânları kullanır 4
13 Mesleki alanını ilgilendiren resmi ve özel kurumlarla işbirliği içersinde çalışır 2
* Katkı düzeyleri 0 (yok) ve 5 (en yüksek) arasında ifade edilmiştir.

  Öğrenci İş Yükü - AKTS
Çalışmalar Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders ile İlgili Çalışmalar
    Ders (Sınav haftaları dahil değildir) 14 3 42
    Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) 14 4 56
Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar
    Ödev, Proje, Diğer 1 10 10
    Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) 1 10 10
    Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı 1 20 20
Toplam İş Yükü: 138
Toplam İş Yükü / 25 (s): 5.52
Dersin AKTS Kredisi: 6